شادروان استاد نریمان از ساز سازان ماهر زمان خود بود. او صنعتگری کم نظیر و در ساختن تمامی سازهای سنتی ایرانی و سازهای محلی از شهرتی به سزا برخوردار بود. عودهای ساخت او شهرت جهانی داشت و از صدا دهی خوبی برخوردار بود . سه تارهایش هم از نظر زیبایی و صدادهی کم نظیر و در وصالی استاد زمان خودبود. سه تاریک تکه را عالی می ساخت . تعدادی سه تار ترک ریز از چوب فوفل و شمشاد ساخته که در موزه نگهداری می شود تنبور ترکی را بدون قالب می ساخت که هیچ استادی قادر به ساخت آن نبود و فقط منحصر به خود نریمان بود. تنبورهای او صدایی خوش آهنگ دارند امروز نوازندگان تنبور به داشتن تنبورهای نریمان به خود می بالند. تعداد زیادی تنبور یک تکة کشکولی ساخته که آنها هم از صدادهی بالایی برخوردارند.

مهارت او در ساخت چگور، ساز محلی آذری در خور توجه است او این ساز را بدون قالب می ساخت و خود او نوازنده خوب چگور بود و با این که تبار ارمنی داشت زبان آذری را خوب می دانست برای ساختن ساز قانون زحمت زیادی متحمل شده و قانون های زیبایی ساخته است نوعی کلید برای عوض کردن نوتهای قانون طراحی کرده بود که به خاطر مرگ نابهنگامش به انجام نرسید. تعمیرکاری را به طور کامل و بدون نقص انجام مید اد فرزندان او همگی هنر را از پدر به ارث برده اند. استاد نریمان در کارش مردی فعلا و کاردان و از نظر اجتماعی مردم دوست بود. همیشه خندان و با مشتریان برخوردی خوش داشت و هنرمندان معروف زمان به دروش جمع بودند. او در میانسالی در اثر سکتة مغزی ازدنیا رفت و جامعة هنری را داغدار کرد.

ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که رنگ آمیزی ساز از چند جهت دارای اهمیت است: نگهداری از جریانات جوی و شرایط آب و هوایی . حفاظت در مقابل حشرات موذی چوبخوار زیبا نشان دادن ساز از نظر شکل ظاهری آشکار کردن و به نمایش درآوردن نسوخ و بافت شکل گیرنده داخلی چوب و بروز ماهیت آن وسایلی برای رنگ کردن لازم است بدین قرارند: مقداری پارچة نخی (تنظیف) یک بطری الکل صنعتی 90 درجه مقدار 100 گرم لاک طلایی مقداری پنبة طبیعی، پارافین غیرخوراکی مایع یک حلقه چسب کاغذی به پهنای 2 سانت، 2 عدد شیشة دهانه گشاد عسلی با در محکم شیشه ای با در محکم برای مازاد الکل، چند برگ کاغذ سمبادة آج متوسط و آج بسیار ریز (سمبادة نرم).

ابتدا بطری الکل را باز کرده و نصب آن در شیشة خالی بریزید. نصف لاک طلایی را هم در نصف بطری الکل ریخته و به هم بزنید و بگذارید تا لاک کاملاً در الکل حل شود. وقتی که حل شد قابل استفاده است زمانی معلوم می شود که لاک کاملاً در الکل حل شده که بعداز به هم زدن مایع به طور یکناخت به بدنه داخلی بطری بچسبد و انرژی از ورقه های بسیار نازک لاک در آن دیده نشود). بهتر است برای اطمینان بیشتر مایع لاک و الکل را از صافی رد کنید. می توانید از تنظیف استفاده کنید تا گر جسم خارجی ای در آن باشد گرفته شود و با خیال راحت از آن استفاده نمائید. پس از آن با تنظیف کیسه ای به ابعاد
5* 10 سانت بدوزید بطوری که گوشه نداشته باشد و به شکل بالشتکی بیضی درآید. بعد این کیسه را وارونه کرده و پر از پنبة طبیعی کنید . توجه داشته باشید پارچه تنظیف نخی و عاری از هر گونه مواد مصنوعی باشد همچنین پنبه ای که انتخاب می کنید باید پنبه خالص طبیعی باشد تا بهتر لاک و الکل را به خود جذب کنند و در موقع کار خوب پس دهد و روی کار بنشیند . مقدار پنبه ای که در کیسه ریخته اید، نباید بیشتر از حد باشد و خوب است چند کیسه درست کنید که در موقع لزوم بتوانید از آنها استفاده نمایید. لازم است یک جعبه چوبی هم برای جا دادن وسایل رنگ کاری بسازید که همه در یک جا جمع باشند. چند عدد کیسه پلاستیکی 15*25 هم در اختیار داشته باشید که بعداً نحوه استفاده از آنها ذکر خواهد شد.

بعد از آماده کردن وسایل کار اگر سازی که ساخته اید تار است ابتدا باید کلیة زوایای آن را دقیقاً صاف و پرداخت نمایید در غیر اینصورت از زیر رنگ خوب در نخواهد آمد. برای پرداخت به وسایلی به این شرح نیاز دارید، یک عدد سوهان تخت آج متوسط یک عدد سوهان تخت آج ریز، دو عدد سوهان نیم گرد یکی آج متوسط دیگری آج بسیار ریز برای اینکه کاغذهای سمباده بیشتر دوام داشته باشند. از هر نوع دو عدد انتخاب نمایید و با چسب زدن به پشت کاغذ آنها را به هم بچسبانید و در یک محل کاملاً صاف قرار داده و روی آن نیز قطعه ای تخته بگذارید و جسم سنگینی هم روی آن قرار دهید و بگذارید کاملاً خشک شوند. بعد از خشک شدن آنها را قطعه قطعه کنید و در جاهایی که می خواهید از آنها استفاده کنید.

قبلاً گفتیم که ساز را باید صاف و صیقلی کرد به گونه ای که کمترین ناصافی ای نداشته باشد و چنانچه به دست لمس شود کاملاً مسطح و یکنواخت باشد کاسه تار از چوب توت ساخته شده و چوب به طور کلی دارای دو نوع ساختار است آوندهای چوبی و آوندهای آبکش. آوندهای چوبی بافت تشکیل دهندة چوب هستند و آوندهای آبکش مخصوص جذب و رساندن آب و مواد غذایی از زمین به درخت اند. این دو نوع ساختار عامل تشکیل تنه درخت می شوند . آوندهای چوبی از نظر جنس سخت و محکم و آوندهای آبکش سست و پوک اند که مجموع این آوندها به صورت حلقه ای به دور یک درمیان تنه درخت را شکل می دهند. در زمان ساختن ساز از این تنه هم در موقع برش و هم در زمان ساخت و شکل دهی به این دو نوع جنس سخت و سست برخورد می کنید که احتیاط را می طلبد و باید به طور یکنواخت صاف گردد. برای این یکنواختی ابتدا با سوهان آج متوسط روی کاسه تار را هماهنگ و یکنواخت صاف کنید تا قسمتهای راه پوک و راه سفت یکدست و مسطح شوند.

بعد از اینکه روی تمام سطح کاسه تار را سوهان آج متوسط کشیدید، از سوهان نرم استفاده کرده و آن را هم روی تمامی سطح کاسه بکشید. زوایای کاسه تار را مثل فرورفتگی در قسمت کاسه (کاسه بزرگ و کاسه کوچک نقاره) با طرف صاف سوهان نیم گرد سوهان بزنید البته اول با سوهان نیم گرد آج متوسط و بعد با سوهان آج ریز. بعد نوبت به سوهان سه پهلوی آج ریز انجام گیرد. سپس باید بیخ دو طرف دسته کاسه را سوهان بزنید . سوهانی که برای بیخ دسته کاسه انتخاب می شود می توان هم از طرف تخت سوهان نیم گرد و هم از سوهان سه پهلو باشد تا بهتر زاویه و کنج بیخ دسته کاسه تار را صاف و هموار کند . توجه داشته باشید ابتدا سوهان آج متوسط و در آخر کار سوهان آج ریز به کار ببرید.

بعد از سوهان کاری بیخ دستة کاسه باید ته کاسه را هم سوهان بزنید که این قسمت هم از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا چوب این قسمت و بیخ دستة کاسه از قسمت های دیگر کاسه محکمتر است و رد تیشه و همچنین چوب ساب در این دو بخش بیشتر محسوس است و سوهان زدن بیشتری لازم دارد . در پایان سوهان کاری ساز را خوب بررسی کنید و با پارچه ای تمیز گردچوبهایی را که در اثر سوهان زدن روی کاسه باقی مانده دقیقاً پاک کنید و ببیند که اثری از رد تیشه و چوب ساب باقی نمانده باشد چنانچه به موردی برخورد کردید با سوهان زدن مجدد آنها را برطرف نمایید. آماده کردن دسته و سرپنجه مرحله بعدی کار است توجه داشته باشید که به دسته تار که قبلاً آن را رو به راه کرده اید دست نزنید و فقط پشت دسته راسوهان بزنید و سرپنجه مرحلة بعدی کار است توجه داشته باشید که به دسته تار که قبلاً آن را رو به رو کیده اید دست نزنید و فقط پشت دسته را سوهان بزنید و سرپنجه را به حال خود بگذارید ناصافی پشت تار را با لیسه برطرف کنید و هم چنین دو طرف سرپنجه تار را هم با لیسه صاف کنید.

می دانید که سمباده کشیدن مقداری خش و ناهمواری روی کاسه ایجاد می کند باید با سمبادة نرم برطرف شود. در هنگام لاک و الکل زدن توجه کنید که غبار چوب لای درزها و روی کار نمانده باشد زیرا شفافیت کار را از بین می برد بهتر است با پارچه ای نازک روی سطح تار را چندین بار تمیز کنید. بعد از آن با استفاده از پارچة تنظیف و مقدار کمی پارافین مایع غیرخوراکی سطح کاسه و تمام قسمتهای تار را از آخرین ذرة گرد و غبار پارک کنید حال کار برای لاک و الکل زدن آماده است.

مقداری لاک و الکل را در ظرف کوچکی بریزید و برای اینکه دستها آغشته به لاک و الکل نگردد – که تمیز کردن آن خالی از اشکال نیست – بهتر است دستها را داخل کیسه پلاستیکی کرده و به آن کش ببندید که درموقع کار بیرون نیآید . در جایی که می خواهید رنگ زدن را شروع کنید سفره ای تمیز پهن کرده و کیسة پر از پنبه را در ظرف لاک الکل فرو ببرید و بچرخانید تا لاک الکل در آن نفوذ کند. قبل از رنگ زدن چند نکته قابل ذکر است اول اینکه ظرفی که برای لاک الکل در نظر می گیرید در دار باشد و در زمانی که نمی خواهید کار کنید در آن را ببندید تا لاک الکل تبخیر نشود. دوم اینکه همیشه مقداری الکل در دسترستان باشد و هر گاه که خواستید کار را متوقف کنید چند قطره الکل روی کیسه که حاوی پنبه بریزید و در ظرف را محکم ببندید . سوم هنگام لاک الکل کاری توجه داشته باشید که الکل قابل اشتعال است.

اگر بخواهید تار را رنگ کنید ابتدا دور لبة کاسة بزرگ و دور لبة نقاره را با نوار چسب کاغذی که پهنای آن 2 سانت باشد طوری بچسبانید که 5/1 سانت از لبة کاسه را بپوشاند و لاک الکل زیر آن قسمت از لبة کاسه که بعداٌ باید به آن پوست بچسبانید نرود و بقیه پهنای نوار را که 5 میلی متر است به داخل لبة کاسه برگردانید که استحکام بیشتری داشته باشد تا نوار از دور لبه کاسه کنده نشود . اکنون می توانید لاک الکل را به این نحو که ذکر می گردد به کاسه تار و سایر اجزای آن بزنید اگر پنبه داخل کیسه بیش از حد معین لاک الکل جذب کرده باشد آن را مقداری فشار بدهید که مازاد لاک الکل داخل ظرف بریزید. سپس کیسه مذکور را روی سطح کاسه با فشاری اندک و یکنواخت به تمام اجزای کاسه بکشید تا لاک الکل روی سطح کار بنشید اگر دیدی که لاک الکل کیسه پنبه ای رو به خشکی میرود مجدداٌ آن را در ظرف لاک الکل فرو ببرید و خوب بچرخانید تا لاک الکل را کاملاٌ به خود جذب نماید و کار را ادامه دهید تا کلیه سطوح و زوایای تار آغشته به لاک الکل شود و قشری نازک از لاک الکل روی تار بنشیند، بعد آن را در جای نسبتاً خنک و در معرض کوران بگذارید. بهتر است بدانید هرگز کار لاک و الکل زده را مقابل محل حرارت زا قرار ندهید. بعد از توقف رنگ آمیزی تمام وسایل را جمع آوری کنید اگر مقداری از لاک الکل زیاد آمد فوراً آن رادر بطری بریزید و در آن را محکم ببندید. روی کیسة پنبه چند قطره الکل بریزید و آن را در کیسه پلاستیکی و کیسه را در شیشه های دردار قرار دهید و در آن را محکم ببندید. اگر در شیشه منفذی نداشته باشد این کیسه خشک نخواهد شد و رطوبت خود را حفظ می کند و برای کار آمده است ممکن است بعضی از قسمتهای چوب ، رنگ بیشتری به خود جذب کند که
می توانید با سمبادة نرم تمام کاسه تار را صاف کنید و زوایایش را با پارچه ای که قبلاً به پارافین آغشته کرده بودید تمیز کنید رنگ کاری باید در چند مرحله انجام شود و نیازمند دقت و علاقه مندی است زیرا رنگ خوب جلوة خاصی به کار می دهد و ضمناً آن را در مقابل بعضی از آفات حفظ می کند. هر چه که لاک الکل بیشتری روی کار بنشیند، مدت زیادتری هم لازم دارد تا خشک شود، ضمناً طرز کشیدن وسیلة لاک الکل زدن در محلهای مختلف کار، با هم فرق دارد که در موقع مناسب ذکر خواهد شد.

نوبت سوم لاک الکل را مثل دفعة قبل شروع کنید یعنی مقدار لاک الکلی که به وسیله کیسه بر می دارید باید به اندازة همان بار اول و دوم باشد، به نقاطی که در بار اول و دوم رنگ کمتری خورده بیشتر رنگ بزنید تا از نظر پوشش رنگ مثل سایر نقاط شود، این رمز کار خوب و قابل قبول است.

بعد از اینکه این مرحله از لاک الکل خوب خشک شد ابتدا روی کار را کاملاً سمباده بکشید و بعد با پارچه آغشته به پارافین آن را تمیز کنید.مجدداً مقدار کمی پارافین به پارچه بزنید و روی کار بکشید تا قشر نازکی از پارافین روی آن بنشیند و بگذارید چند دقیقه بماند . سپس با یک پارچة خشک پارافین را پاک کنید و لاک الکل کاری را به این طریق شروع کنید. در بار چهارم باید غلظت لاک الکل را کم کنید (یعنی رقیق تر از دفعات پیشین باشد) برای رقیق کردن لاک الکل، مقداری الکل خالص را روی وسیلة لاک الکل کاری بریزید و با دو انگشت شست و اشاره، کیسه پنبه ای را خوب مالش دهید که الکل خالص لاک الکلی قبلی را رقیق کند سپس روی کار بکشید. این کار باید سریع انجام گیرد. اگر مکث کنید لاک الکل رقیق شده رنگ روی کار را زایل می کند (توجه داشته باشید مقدار الکل خالصی که روی وسیله لاک الکل کاری می ریزید نباید به حدی باشد که اگر آنرا فشار دهید قطرات لاک الکل از آن چکه کند).

در زمان رنگ کردن مراقب باشید که کیسه آغشته به لاک الکل هنگام رنگ زدن کاسة بزرگ تار به بغل کاسة کوچک نخورد وبالعکس.

اکنون باید کیسة پنبه ای آغشته به لاک الکل را به طور دورانی روی کار بکشید. در این نوع لاک الکل زدن وسیله کار زیاد روان نباشد و به آسانی حرکت نکند و حتی مقدرای از رنگ قبلی به آن بچسبد، برای رفع این حالت و سهولت کار اندکی پارافین روی کیسه لاک الکل بپاشید که هم مشکل را رفع می کند و هم جلای بیشتری به رنگ می دهد. پس از اتمام رنگ کاری کار را کنار بگذارید تا خوب خشک شود. این مدت کمتر از 12 ساعت نباشد.

بعد از خشک شدن کامل با کاغذ سمبادة نرم را روی کار بکشید و با پارچة آغشته به پارافین آن را تمیز کنید و برای مرحلة پنجم لاک الکل کاری آماده کنید. توجه داشته باشید که وسیلة لاک الکل کاری را از اول تا آخر کار نباید عوض کنید، زیرا این وسایل که چندین بار با آنها کار کرده اید، به اصطلاح جا می افتند و بهتر روی کار قرار می گیرند. من باب مثال هر چه کچ کارها از ماله کارشان بیشتر استفاده کنند بهتر جا می افتد، حتی قیمت آن از ماله نو بیشتر است . همچنین کاردک های نقاشهای ساختمان و… بعد از نوبت پنجم باز باید بگذارید مدت 12 ساعت خشکشود . بعد از اینکه کار به طور دلخواهرنگ شود و برق انداخت و تمام نقاط کار از لایه ای هماهنگ و یکدست پوشانده شد، کار را باید چندین روز کنار بگذارید، زیرا در این مدت بعضی از نقاط چوب که سست تر است فرصت پیدا می کندکه رنگ را جذب کند. اگر بعض از نقاط کدر شد، مجدداً آن را لاک الکل بزنید تا براق شود.

در اینجا بد نیست بدانید که هرگاه خواستید لاک الکل درست کنید، به اندازه باشد و اضافی نیاید زیرا اگر لاک الکل مدت زیادی در شیشه بماند به مرور تخمیر می شود و خاصیت خود را از دست می دهد. برای رنگ کردن سه تار و دو تار و تنبور مقداری لاک الکل در ظرفی کوچک بریزید و سرپروانه ای شکل گوشیها را تا آنجا که لازم است در جای گوشیها فرو ببرید و در گوشه ای بگذارید تا خشک شوند و بعد در جای گوشیها قرار دهید.